MỘT SỐ ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ BỆNH DẠI

MỘT SỐ ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ BỆNH DẠI

Bệnh Dại là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi rút Dại gây ra. Tại Việt Nam, ổ chứa vi rút Dại chủ yếu là chó (chiếm 96-97%), sau đó là mèo (chiếm 3-4%). Vi rút gây bệnh Dại thường tác động lên hệ thần kinh. Bệnh Dại rất nguy hiểm vì khi phát bệnh, tỷ lệ tử vong là 100%. Sau đây, Trạm Y tế xã Sơn Đồng xin cung cấp một số thông tin về bệnh Dại, cụ thể như sau:

1. Đường lây truyền của bệnh Dại:

Vi rút Dại được truyền trực tiếp từ chó Dại sang chó khỏe và người qua nước bọt tại vết cắn, cào của động vật bị Dại. Ngoài ra, vi rút Dại có thể lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với vết xước hoặc niêm mạc mắt, miệng hoặc vết thương hở từ hành động liếm của các động vật bị Dại. Trong những trường hợp rất hiếm gặp, vi rút Dại có thể lây truyền qua cấy ghép nội tạng của người mắc bệnh Dại hiến tặng cho người khác.

Tại Việt Nam,

2. Các thời kỳ của bệnh Dại:

- Thời kỳ ủ bệnh (khoảng thời gian giữa thời điểm tiếp xúc và các triệu chứng bệnh Dại xuất hiện): thường là 1 đến 3 tháng, nhưng có thể dưới một tuần hoặc thậm chí sau hơn một năm. Thời kỳ ủ bệnh dài hay ngắn tùy thuộc vào tình trạng vết thương và súc vật khi cắn, số lượng vi rút xâm nhập vào cơ thể, sự nặng nhẹ của vết thương, khoảng cách từ vết thương đến hệ thần kinh trung ương… Vết thương càng ở gần hệ thần kinh trung ương như mặt, cổ, đầu, ngón tay, cơ quan sinh dục ngoài… thì thời gian ủ bệnh càng ngắn.

- Thời kỳ khởi phát: bệnh nhân có các biểu hiện sau:

+ Mệt mỏi, chán ăn, nhức đầu, sốt, đau cơ …

+ Dị cảm ở vết cắn (triệu chứng kiến bò, đau, ngứa).

+ Thay đổi tính tình.

- Thời kỳ toàn phát: có 2 thể bệnh sau:

+ Thể hung dữ hoặc co cứng: thường tử vong sau 2-4 ngày. Biểu hiện bệnh là một tình trạng kích thích tâm thần vận động là chủ yếu. Bệnh nhân trở nên hung tợn, điên khùng, gây gổ, đập phá lung tung rồi nhanh chóng tiến tới hôn mê và tử vong.

Có khi bệnh nhân ở trạng thái kích thích vận động với biểu hiện: co cứng, run rẩy tứ chi, co giật, co thắt họng và thanh quản, khí quản gây triệu chứng sợ nước như khát không dám uống, chỉ nhìn thấy hoặc nghe thấy tiếng nước chảy cũng gây tăng co thắt họng và rất đau. Tình trạng co thắt này tăng lên mỗi khi có kích thích dù rất nhỏ vào các giác quan như: luồng gió nhẹ hay còn gọi là sợ gió, mùi vị, ánh sáng... Nét mặt luôn căng thẳng, hoảng hốt, mắt sáng và đỏ, tai thính, có thể có tình trạng kích thích sinh dục. Có thể có ảo giác, mất định hướng, gây gổ, vùng vẫy, cắn xé. Sốt tăng dần, vã mồ hôi, tăng tiết đờm dãi (khạc nhổ, sùi bọt mép), rối loạn tim mạch và hô hấp.

+ Thể liệt: ít gặp hơn thể hung dữ. Thường gặp ở người bị chó Dại cắn đã tiêm vắc xin nhưng muộn. Bệnh nhân thường không có triệu chứng sợ nước, sợ gió. Lúc đầu có thể thấy đau nhiều vùng cột sống, sau đó xuất hiện hội chứng liệt: đầu tiên liệt chi dưới, sau đó rối loạn cơ vòng, rồi liệt chi trên. Khi tổn thương tới hành não thì xuất hiện liệt thần kinh sọ, ngừng hô hấp và tuần hoàn. Người bệnh tử vong sau 4 đến 20 ngày.

3. Điều trị:

Hiện nay chưa có thuốc có thể cứu sống bệnh nhân khi đã lên cơn Dại. Việc điều trị lúc này chỉ là điều trị triệu chứng như an thần, trợ tim mạch, hô hấp, để bệnh nhân ở nơi yên tĩnh, riêng biệt.

Bệnh Dại chưa có thuốc điều trị đặc hiệu nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng rửa vết thương, tiêm vắc xin phòng Dại hoặc huyết thanh kháng Dại ngay sau khi bị chó, mèo cắn.

Người bị chó, mèo cắn cần phải đi tiêm vắc xin phòng Dại càng sớm càng tốt!

T